Radyasyon ve Radyoaktivite Radyasyon.info

Görünür bölgenin hemen altında yakın ultraviyolet (UV) olarak adlandırılan bölge gelir (frekans = 7.5 x 10¹⁴ - 3 x 10¹⁶ Hz, dalga boyu = 400 - 10 nm). Güneş yanıkları ultraviyoletin en başlıca etkisidir. Yüksek enerjilere gidildikçe iyonizasyon deri kanseri riski oluşturur. Yukarı atmosferdeki ozon tabakası Güneş’ten gelen zararlı ultraviyolet radyasyonu soğurduğundan insan sağlığı açısından önemlidir. 290 - 330 nm dalga boyuna sahip UV’e maruz kalmak sağlık tehdidi oluşturur. Deri yanıklarına sebebiyet verecek en etkili dalga boyunun 297 nm’de olduğu vurgulanmıştır. Ultraviyole nokta ışınlama metodunda bir hücrenin çok küçük bir bölgesi ışınlanabilir. Yüksek dozdaki radyasyon ile 2 mikron çapındaki bir bölgenin ışınlanması hücrenin hemen ölümüne yol açmasa bile hücrenin ışınlanan bölgesinde değişiklik oluşturur. Hücre, bağımsız davranabilen, içinde belli işler gören kısımlara sahip  küçük bir canlıdır. Hücrenin birkaç mikron büyüklüğündeki bir bölümü U.V. ile ışınlandığı takdirde, bu bölgede meydana gelebilecek değişikliğin hücrenin çalışması ve diğer bölümler üzerine ne tür etki yaptığı araştırılabilir. Bazı çalışmalar hücrede ‘nukleus’un ışınlandırılmasının tüm kromozomlarda DNA sentezini azalttığını göstermiştir.

Radyasyonun yüksek dozda hücreleri öldüreceği özelliğinden yararlanılarak belli bir bölgedeki hücrelerin öldürülmesi mümkün olur. Kanser tedavisinde bu metottan sıklıkla yararlanılır.

Üreme hücreleri üzerine düşürülen ışınlar üreme hücrelerinin kromozomlarında değişikliğe neden olur. Hücre tarafından tamir edilemeyen veya tamir edilse bile eski halinden farklı bir şekil alan kalıtsal moleküller döllenme sonucu yeni nesillere geçer. Radyasyon ile oluşan bu kalıtsal değişikliklerin oranı, diğer faktörler ile meydana gelen değişiklik oranından çok daha fazladır. Bundan yararlanılarak ekonomik değeri yüksek yeni hayvan ve bitki türleri elde edilebilir.

İstenmeyen bazı hayvan türlerinin ortamdaki çoğalmalarının önüne geçilebilir. Laboratuvarlarda bol miktarda yetiştirilen kısır bireyler (genellikle erkek eş) ortama bırakılır ve bunlarla birleşen dişilerin gelişmeyen yumurta bırakmalarından dolayı yeni nesilde azalma görülür. Aynı olayın tekrarlanması sonucu bir alandaki belli bir hayvan türünü azaltmak mümkün olur. Bugün tarımda zararlı böceklerle mücadelede ışınlandırma ile kısırlaştırma metodundan yararlanılmaktadır.